Định hướng nghiên cứu hay ứng dụng: chọn theo việc bạn định làm sau đó

Nhiều chương trình thạc sĩ có hai định hướng, và người dự tuyển thường chọn theo cảm tính hoặc theo lời khuyên chung chung.

Nhưng hai định hướng này phục vụ hai mục tiêu khác nhau — và chọn sai nghĩa là bạn dành nhiều thời gian học những thứ không dùng tới.

Lưu ý: cách tổ chức hai định hướng khác nhau giữa các cơ sở và giữa các ngành. Hãy đọc kỹ mô tả chương trình cụ thể thay vì suy từ tên gọi.

Khác biệt thường thấy

Định hướng nghiên cứu thường:

• Có luận văn với yêu cầu về tính mới cao hơn.
• Nhiều môn về phương pháp nghiên cứu.
• Thời gian làm luận văn dài hơn.
• Chuẩn bị cho việc học tiếp bậc tiến sĩ.
• Có thể yêu cầu công bố.

Định hướng ứng dụng thường:

• Nhiều môn chuyên môn và kỹ năng thực hành hơn.
• Đề án hoặc luận văn giải quyết một vấn đề thực tiễn.
• Có thể có thực tập hoặc dự án với đơn vị.
• Chuẩn bị cho công việc chuyên môn.

Chọn theo việc bạn định làm sau đó

Nếu bạn định học tiếp tiến sĩ:

• Định hướng nghiên cứu là lựa chọn tự nhiên.
• Bạn cần kinh nghiệm làm nghiên cứu thật và quen với phương pháp.
• Một luận văn nghiêm túc là bằng chứng bạn làm được nghiên cứu độc lập.
• Nhưng kiểm tra kỹ: một số nơi yêu cầu định hướng nghiên cứu để dự tuyển tiến sĩ, một số nơi không. Hỏi trước.

Nếu bạn định làm chuyên môn:

• Định hướng ứng dụng thường phù hợp hơn — bạn học kỹ năng dùng được ngay.
• Đề án gắn với vấn đề thực tế có giá trị trực tiếp cho công việc.
• Nhưng nếu bạn muốn giữ cửa mở cho việc học tiếp, hãy hỏi liệu định hướng này có ảnh hưởng không.

Nếu bạn chưa chắc:

• Định hướng nghiên cứu thường giữ nhiều cửa mở hơn.
• Nhưng nó cũng đòi hỏi nhiều thời gian hơn cho luận văn.
• Cân nhắc thực tế về thời gian bạn có, đặc biệt nếu vừa làm vừa học.

Các câu hỏi cần đặt trước khi đăng ký

• Hai định hướng khác nhau cụ thể ở những môn nào? Xin xem danh sách môn học của cả hai.
• Yêu cầu về luận văn hoặc đề án khác nhau thế nào?
• Có yêu cầu công bố không?
• Định hướng này có ảnh hưởng tới việc dự tuyển tiến sĩ không? Đây là câu hỏi quan trọng nhất nếu bạn còn để ngỏ khả năng đó.
• Có chuyển đổi giữa hai định hướng được không, và tới thời điểm nào?
• Thời gian hoàn thành thực tế của mỗi định hướng là bao lâu?
• Người tốt nghiệp mỗi định hướng đi đâu?

Về việc làm luận văn

Điểm nhiều người không lường trước:

• Luận văn là phần tốn thời gian nhất ở cả hai định hướng, và nó không có lịch cố định như học môn.
• Nhiều người xong hết môn nhưng không xong luận văn — đây là chỗ tắc phổ biến nhất.
• Với người vừa làm vừa học, thời gian làm luận văn thường dài hơn dự kiến đáng kể.
• Định hướng ứng dụng không có nghĩa là dễ hơn — nó chỉ khác về loại công việc.

Với người vừa làm vừa học

• Cân nhắc đề tài gắn với công việc — bạn có sẵn dữ liệu, bối cảnh và động lực.
• Nhưng làm rõ về quyền sử dụng dữ liệu của cơ quan bằng văn bản, trước khi bắt đầu.
• Chú ý xung đột lợi ích nếu kết quả ảnh hưởng tới nơi bạn làm — nêu rõ trong luận văn.
• Định hướng ứng dụng thường phù hợp hơn với nhóm này, nhưng vẫn tuỳ mục tiêu của bạn.

Nếu chọn rồi và thấy không phù hợp

• Hỏi về khả năng chuyển — nhiều nơi cho phép trong giai đoạn đầu.
• Nếu không chuyển được, bạn vẫn có thể điều chỉnh trong phạm vi cho phép — chọn đề tài nghiêng về hướng bạn quan tâm.
• Bổ sung ngoài chương trình — học thêm về phương pháp nếu bạn muốn hướng nghiên cứu, hoặc tìm dự án thực tế nếu bạn muốn hướng ứng dụng.

Một điều đáng nhớ

Cả hai định hướng đều dẫn tới một tấm bằng thạc sĩ. Khác biệt nằm ở những gì bạn học được trên đường đi.

Vì vậy câu hỏi đúng không phải cái nào tốt hơn, mà là: trong hai năm tới, bạn muốn dành thời gian để học kỹ năng gì?

Câu hỏi thường gặp