Mục tiêu của phần trình bày
Ba việc, theo thứ tự quan trọng:
- Nêu rõ đóng góp mới của công trình.
- Cho thấy phương pháp đủ chặt để đỡ cho kết luận.
- Cho thấy bạn hiểu giới hạn của công trình mình.
Việc kể lại toàn bộ nội dung không nằm trong danh sách. Hội đồng đã có bản luận án.
Phân bổ thời lượng
Với một phần trình bày khoảng hai mươi tới ba mươi phút, tỷ lệ thường hiệu quả:
- Đặt vấn đề và câu hỏi nghiên cứu: khoảng 15% — ngắn, đi thẳng.
- Tổng quan và khoảng trống: khoảng 10% — chỉ nêu khoảng trống, không liệt kê tác giả.
- Phương pháp: khoảng 25% — đây là phần hội đồng hỏi nhiều nhất.
- Kết quả: khoảng 30% — phần chính.
- Bàn luận, đóng góp mới, hạn chế: khoảng 20%.
Lỗi phổ biến nhất là dành quá nhiều cho tổng quan rồi hết giờ ở phần kết quả — đúng phần quan trọng nhất.
Nguyên tắc làm trang chiếu
- Ít chữ, hình lớn. Trang chiếu là chỗ dựa cho lời nói, không phải bản sao của luận án.
- Một trang, một ý.
- Chữ trong hình phải đọc được từ cuối phòng. Hình chép thẳng từ luận án thường quá nhỏ.
- Không đọc trang chiếu. Nếu bạn đọc, hội đồng sẽ đọc trước bạn.
- Đánh số trang để hội đồng dễ chỉ khi hỏi.
- Trang chiếu dự phòng đặt sau trang cuối: bảng phụ, phân tích bổ sung, chi tiết phương pháp. Đây là thứ giúp bạn trả lời chính xác mà không kéo dài phần trình bày.
Ba câu phải nói được không cần nhìn giấy
- Câu hỏi nghiên cứu của luận án, trong một câu.
- Đóng góp mới, trong ba câu — phân biệt đóng góp về lý luận, về phương pháp và về thực tiễn.
- Hạn chế chính, trong một câu, kèm việc nó ảnh hưởng thế nào tới phạm vi kết luận.
Ba câu này gần như chắc chắn được hỏi. Luyện tới khi nói trôi chảy.
Luyện trước
- Nói một mình có tính giờ, ít nhất ba lần. Quá giờ là lỗi làm hỏng ấn tượng nhanh nhất và cắt mất phần hỏi đáp.
- Nhờ đồng nghiệp nghe thử và hỏi khó — một người trong ngành, một người ngoài ngành.
- Liệt kê ba mươi câu có thể bị hỏi và viết câu trả lời ngắn cho từng câu.
- Ôn lại toàn bộ số liệu trong luận án. Bị hỏi một con số mà không nhớ nó ở đâu là tình huống rất bất lợi.
Trong buổi
- Nói chậm hơn bạn nghĩ là cần. Người nói nhanh vì hồi hộp là chuyện thường.
- Nhìn về phía hội đồng, không nhìn màn hình.
- Ghi lại câu hỏi trước khi trả lời — vừa có thời gian nghĩ, vừa không bỏ sót ý.
- Hỏi lại khi chưa rõ câu hỏi.
- Không biết thì nói thẳng, và nêu hướng tìm hiểu. Đoán bừa gây ấn tượng xấu hơn nhiều.
- Ghi nhận góp ý đúng một cách rõ ràng. Tiếp thu được đánh giá cao.
Chuẩn bị phần kỹ thuật
Mang bản in trang chiếu và bản in luận án, lưu tệp ở hai nơi, tới sớm để thử thiết bị. Nếu có phần trình chiếu nội dung động, hãy chuẩn bị phương án trình bày được cả khi thiết bị trục trặc.
Một lời nhắc
Hội đồng không tìm cách đánh trượt bạn. Họ kiểm tra xem công trình có vững không và bạn có làm chủ nó không. Chuẩn bị kỹ thì buổi bảo vệ là dịp trình bày nhiều năm làm việc, không phải một kỳ thi.
Lưu ý: quy định, tiêu chuẩn và số liệu nêu trong bài do cơ quan có thẩm quyền ban hành hoặc công bố và có thay đổi theo thời gian. Hãy đối chiếu nguồn chính thức hiện hành trước khi sử dụng cho mục đích chính thức.
