Làm việc trong nhóm nghiên cứu: phần quyết định trải nghiệm của bạn

Ở nhiều ngành, học viên không làm việc một mình mà thuộc một nhóm nghiên cứu hoặc một phòng thí nghiệm.

Đây là phần ít được nói tới trong các hướng dẫn, dù nhiều học viên dành thời gian với nhóm nhiều hơn với người hướng dẫn — và chất lượng nhóm ảnh hưởng tới kết quả lẫn trải nghiệm nhiều hơn người ta nghĩ.

Nên hỏi gì trước khi vào nhóm

Nếu bạn còn đang chọn, đây là các câu đáng hỏi — và người trả lời tốt nhất là học viên hiện tại của nhóm, không phải trưởng nhóm:

• Nhóm có bao nhiêu người và cơ cấu thế nào?
• Học viên gặp trưởng nhóm bao lâu một lần?
• Có sinh hoạt nhóm định kỳ không?
• Học viên trước tốt nghiệp trong bao lâu, và có ai bỏ dở không?
• Nguyên tắc về quyền tác giả trong nhóm là gì?
• Bầu không khí thế nào — mọi người có giúp nhau không?
• Nhóm có kinh phí ổn định không?

Những gì nhóm tốt mang lại

• Học từ người đi trước — kỹ thuật, cách xử lý sự cố, những thứ không có trong sách.
• Có người hỏi khi bí mà không phải chờ lịch gặp người hướng dẫn.
• Phản hồi sớm cho ý tưởng và bản thảo.
• Chia sẻ thiết bị, dữ liệu, quy trình đã được kiểm chứng.
• Đỡ cô đơn — yếu tố quan trọng hơn nhiều người nghĩ trong một hành trình dài.
• Mạng lưới chuyên môn theo bạn nhiều năm sau.

Hoà nhập trong thời gian đầu

• Hỏi về quy tắc chung — cách dùng thiết bị, cách ghi chép, cách đặt tên và lưu dữ liệu.
• Đọc luận văn của người đi trước trong nhóm — cách nhanh nhất để hiểu nhóm làm gì và làm thế nào.
• Nhận việc chung — dọn dẹp, bảo trì, hỗ trợ người khác. Điều này xây dựng thiện chí và bạn cần nó về sau.
• Hỏi nhiều trong giai đoạn đầu — đây là lúc được phép chưa biết.
• Ghi lại những gì được chỉ — đừng hỏi lại cùng một điều nhiều lần.
• Tham dự đầy đủ sinh hoạt nhóm, kể cả khi chủ đề không liên quan tới bạn.

Quyền tác giả — làm rõ từ sớm

Đây là nguồn xung đột lớn nhất trong nhóm nghiên cứu:

• Hỏi nguyên tắc của nhóm ngay từ đầu, không phải khi bài sắp gửi đi.
• Thống nhất trước khi bắt đầu mỗi công trình — ai làm gì, ai đứng tên, thứ tự thế nào.
• Ghi lại thoả thuận — một tin nhắn tóm tắt sau cuộc trao đổi là đủ.
• Biết chuẩn của ngành bạn — thứ tự tác giả mang ý nghĩa khác nhau giữa các ngành.
• Nếu đóng góp thay đổi trong quá trình, nêu lại — đừng để tới cuối.
• Ghi nhận đóng góp của người khác trong bài của bạn, kể cả khi họ không đứng tên.

Dữ liệu và quy trình chung

• Ghi chép đầy đủ để người khác lặp lại được — đây là chuẩn tối thiểu, không phải sự tử tế.
• Lưu dữ liệu theo quy ước của nhóm, không theo cách riêng của bạn.
• Làm rõ dữ liệu nào bạn được dùng cho luận văn của mình.
• Làm rõ bạn mang gì theo khi rời nhóm — bằng văn bản, trước khi tốt nghiệp.
• Đừng dùng dữ liệu của người khác mà chưa hỏi, kể cả khi nó nằm trên máy chung.

Xung đột thường gặp

Tranh chấp về quyền tác giả — phòng bằng cách thống nhất sớm và ghi lại.

Chia sẻ công việc không đều — có người gánh việc chung, có người không. Nêu ở sinh hoạt nhóm thay vì để tích tụ.

Tranh chấp thiết bị và thời gian — đề nghị lịch dùng chung.

Cạnh tranh trong nhóm — khi hai người làm hướng gần nhau. Đề nghị trưởng nhóm phân định rõ ranh giới đề tài.

Người khác chậm làm bạn kẹt — nói trực tiếp và lịch sự trước; nếu không đổi thì nêu với trưởng nhóm ở góc độ tiến độ công việc.

Cách xử lý chung: nói sớm, nói trực tiếp với người liên quan trước, giữ ở mức công việc chứ không thành chuyện cá nhân. Xung đột để lâu trong một nhóm nhỏ rất khó gỡ.

Dấu hiệu một nhóm có vấn đề

• Nhiều người bỏ dở hoặc chuyển nhóm.
• Học viên thường xuyên tốt nghiệp muộn hơn hẳn mức bình thường.
• Không ai dám nói khi kết quả không như mong đợi.
• Quyền tác giả do một người quyết định không theo nguyên tắc nào.
• Áp lực làm việc quá giờ được coi là chuẩn mực.
• Người mới không được hướng dẫn và phải tự xoay.
• Học viên hiện tại né tránh khi bạn hỏi về bầu không khí — bản thân điều này đã là câu trả lời.

Nếu bạn đang trong nhóm như vậy, hãy nói với bộ phận đào tạo hoặc một giảng viên bạn tin. Chuyển nhóm là việc làm được ở nhiều nơi và tốt hơn nhiều so với chịu đựng nhiều năm.

Nếu bạn ở nhóm chỉ có mình bạn

Nhiều ngành không có mô hình nhóm — bạn làm một mình với người hướng dẫn:

• Tự xây mạng lưới — kết nối với học viên khác trong khoa, dù khác đề tài.
• Lập nhóm đọc hoặc nhóm viết — vài người gặp nhau đều đặn tạo ra phần lớn lợi ích của một nhóm nghiên cứu.
• Tham gia seminar của khoa và của ngành.
• Tìm cộng đồng chuyên môn ngoài cơ sở của bạn.
• Chủ động hơn với người hướng dẫn — bạn không có kênh thông tin nào khác.

Khi bạn thành người đi trước

• Hướng dẫn người mới — đây là cách học sâu nhất, và nó cũng là kỹ năng bạn cần sau này.
• Ghi lại quy trình để nhóm không mất kiến thức khi người ta rời đi.
• Nói thật với người đang cân nhắc vào nhóm — họ xứng đáng biết.
• Bàn giao đầy đủ trước khi rời — dữ liệu, quy trình, các việc dở.

Một điều đáng nhớ

Bạn chọn đề tài và chọn người hướng dẫn rất kỹ, nhưng nhóm nghiên cứu thì thường nhận theo mặc định.

Trong khi đó đó là nơi bạn thật sự làm việc mỗi ngày — nên vài câu hỏi với học viên hiện tại của nhóm, trước khi vào, có giá trị ngang với việc tìm hiểu về người hướng dẫn.

Câu hỏi thường gặp